Een ruimtevaartuigenpaar werden vandaag samen gelanceerd vanuit India met het potentieel om de aard van toekomstige ruimtemissies te veranderen.
ESA’s twee Proba-3-platforms zullen nauwkeurig formatievliegen tot op een enkele millimeter, alsof deze één enkel gigantisch ruimtevaartuig vormen.
Om de mate van controle aan te tonen, zal het paar kunstmatige zonsverduisteringen in een baan om de zon produceren, waardoor deze een langdurig beeld krijgen van de spookachtige omringende atmosfeer van de zon, de corona.
Veertien ESA-lidstaten, waaronder Canada, kwamen samen op deze missie om baanbrekende Europese technologie op het gebied van autonome operaties en precisiemanoeuvrering te demonstreren door nooit eerder vertoonde wetenschappelijke resultaten te leveren.
Proba-3 werd op donderdag 5 december om 11:34 CET (10:34 GMT, 16:04 lokale tijd) gelanceerd met een viertraps PSLV-XL-raket vanaf het Satish Dhawan Space Centre in Sriharikota, India. De twee satellieten, die samen gestapeld waren, scheidden zich ongeveer 18 minuten na de lancering van hun bovenste trap
Het paar blijft aan elkaar verbonden terwijl de eerste inbedrijfstelling plaatsvindt, onder toezicht van de missiecontrole in het European Space Security and Education Centre, ESEC, in Redu, België.
Dietmar Pilz, ESA Director of Technology, Engineering and Quality merkt op: “Proba-3 is al vele jaren in de maak, ondersteund door ESA ’s General Support Technology Programme ter bevordering van nieuwe technologieën voor de ruimte. Het is een opwindend gevoel om te zien hoe deze uitdagende onderneming in een baan om de aarde komt.”
Proba-3-missiemanager Damien Galano voegt hieraan toe: “De lancering van vandaag is iets waar we allemaal in het Proba-3-team van ESA en onze industriële en wetenschappelijke partners al lang naar uitkijken. Ik ben ISRO dankbaar voor deze perfecte klim naar een baan om de aarde. Nu begint het harde werk echt, want om de missiedoelen van Proba-3 te bereiken, moeten de twee satellieten positioneringsnauwkeurigheid bereiken tot op de dikte van de gemiddelde vingernagel terwijl deze anderhalve voetbalveld uit elkaar liggen.”
“We zijn vereerd dat ESA NewSpace India Limited, NSIL, de Proba-3-missie heeft toevertrouwd en we zijn zeer tevreden dat we de satellieten precies in hun aangewezen baan hebben gebracht,” merkte Radhakrishnan Durairaj, voorzitter en algemeen directeur van NSIL, op. “Dit is een zeer ambitieuze missie, met een uitdagende baan om de aarde: de satellieten zijn in een zeer elliptische baan geplaatst die zich meer dan 60 500 km van het oppervlak van de aarde uitstrekt. Om deze baan te bereiken, was de krachtigste PSLV-XL-variant van onze lanceerraket nodig, uitgerust met extra stuwstof in de zes solide raketboosters.”
Boven op de top van de banen zal het Proba-3 Occulter-ruimtevaartuig een nauwkeurig gecontroleerde schaduw werpen op het ruimtevaartuig van de Coronagraph op ongeveer 150 meter afstand, om on demand zonsverduisteringen gedurende zes uur per keer te produceren.
“Er was simpelweg geen andere manier om de optische prestaties te bereiken die Proba-3 vereist dan door de occulte schijf op een afzonderlijk, zorgvuldig gecontroleerd ruimtevaartuig te laten vliegen”, legt ESA ’s Proba-3-missiewetenschapper Joe Zender uit. “Elk dichter en ongewenst verdwaald licht zou over de randen van de schijf morsen, waardoor onze close-upbeelden van de omringende corona van de zon worden beperkt.”
“Ondanks de zwakte is de corona een belangrijk element van ons Zonnestelsel, groter in uitgestrektheid dan de zon zelf, en de bron van ruimteweer en de zonnewind,” legt Andrei Zhukov uit van de Koninklijke Sterrenwacht van België, Principal Investigator voor Proba-3 ‘sASPICS (Association of ruimtevaartuig for Polarimetry and Imaging Investigation of the Corona of the Sun) coronagraaf.
“Op dit moment kunnen we de zon in extreem ultraviolet in beeld brengen om de zonneschijf en de lage corona in beeld te brengen, terwijl we coronagrafen op aarde en in de ruimte gebruiken om de hoge corona in de gaten te houden. Dat laat een significante waarnemingskloof over, van ongeveer drie van de zon radii tot 1,1 van de zon radii, die Proba-3 zal kunnen opvullen. Dit zal het bijvoorbeeld mogelijk maken om de evolutie van de kolossale zonexplosies genaamd Coronal Mass Ejections te volgen als deze stijgen van het oppervlak van de zon en de externe versnelling van de zonnewind.”
ESA directeur-generaal Josef Aschbacher merkte op: “Proba-3’s coronale waarnemingen zullen plaatsvinden als onderdeel van een grotere baandemonstratie van nauwkeurig formatievliegen. De beste manier om te bewijzen dat deze nieuwe Europese technologie werkt zoals bedoeld, is door nieuwe wetenschappelijke gegevens te produceren die niemand ooit eerder heeft gezien.
“Het is vandaag de dag niet praktisch om een enkel 150 meter lang ruimtevaartuig in een baan om de aarde te vliegen, maar als Proba-3 inderdaad een gelijkwaardige prestatie kan leveren met behulp van twee kleine ruimtevaartuigen, zal de missie nieuwe manieren van werken in de ruimte voor de toekomst openen.” Stel je voor dat meerdere kleine platforms samenwerken om verreikende virtuele telescopen of arrays te vormen.”
Als de eerste inbedrijfstellingsfase van Proba-3 volgens plan verloopt, zal het paar ruimtevaartuigen vroeg in het nieuwe jaar worden gescheiden om de individuele check-outs te beginnen. De operationele fase van de missie, inclusief de eerste waarnemingen van de corona door actief formatievliegen, zou over ongeveer vier maanden moeten beginnen.
Proba-3 werd voor ESA geleid door Sener in Spanje, die toezicht hield op een consortium van 14 ESA-lidstaten en Canada, waaronder Airbus Defence and Space in Spanje, dat het ruimtevaartuig en Redwire Space in België produceerde en verantwoordelijk was voor de avionica, assemblage en operaties van ruimtevaartuigen. CSL in België produceerde Proba-3 ’s ASPIICS coronagraaf Spacebel in België ontwikkelde de software aan boord en op de grond met GMV in Spanje die bijdraagt aan de geleiding, navigatie en besturing van de missie en de dynamiek van de vlucht.
