Gisterenavond hebben veel waarnemers in verschillende delen van Nederland een opvallende vuurbal aan de hemel gezien. De gloeiende lichtverschijning duurde enkele seconden en liet een indrukwekkende staart achter.
Wat was het? Deskundigen vermoeden dat het om een restant van een SpaceX-satelliet gaat die bij terugkeer in de atmosfeer verbrandde.
Het heldere object werd waargenomen vanuit steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, en werd zelfs opgenomen door beveiligingscamera’s.
Volgens satellietdeskundige Marco Langbroek van de TU Delft gaat het om een satelliet van Elon Musks SpaceX die terugkeerde in de atmosfeer, Starlink 1541. “Hij kwam boven Engeland de atmosfeer binnen en begon daar op te breken en op te branden. Dat gebeurt doorgaans op hoogtes tussen de 90 en 50 kilometer.”
Langbroek zag hem zelf bij Texel over komen. “De re-entry was wel voor deze nacht verwacht, maar omdat er een onzekerheid van vier uur was, was moeilijk te voorspellen wanneer precies. Ik zat zelf met enkele mensen op het dek van een zeilschip toen we het zagen, geheel bij toeval.”
Naast het visuele spektakel zijn er geen rapporten van schade of verwondingen, maar wetenschappers benadrukken dat dergelijke gebeurtenissen een herinnering zijn aan de toenemende hoeveelheid menselijk gemaakt ruimteafval in de bovenste atmosfeer.
Waarom gebeurt dit zo vaak bij SpaceX?
SpaceX lanceert wekelijks tientallen Starlink-satellieten. Deze satellieten draaien in een lage aardbaan (LEO – Low Earth Orbit).
Gepland einde levensduur: Zodra een Starlink-satelliet verouderd is of defect raakt, gebruikt SpaceX de ionenmotoren om de satelliet bewust te laten zakken, zodat hij gecontroleerd verbrandt in de atmosfeer.
Volledige verbranding: Starlink-satellieten zijn ontworpen om vrijwel 100% te verbranden (demiseable by design) in de hogere luchtlagen. De kans dat er onderdelen op de grond terechtkomen is minimaal, al verbrandt niet altijd álles volledig bij grotere raketonderdelen (zoals de Falcon 9 tweede trap).
De kenmerken van zo’n SpaceX-re-entry
Wanneer een satelliet (zoals een Starlink-satelliet) of een tweede trap van een Falcon 9-raket terugvalt in de atmosfeer, vallen er een paar specifieke dingen op:
- Snelheid: Een satelliet beweegt met ongeveer 27.000 km/u in een baan om de Aarde. Dat lijkt extreem snel, maar een natuurlijke meteoor reist vaak met meer dan 100.000 km/u. Ruimteafval beweegt daardoor visueel erg langzaam langs de hemel (de vuurbal kan wel 30 tot 60 seconden zichtbaar blijven).
- Uiteenvallen (Fragmentatie): De satelliet breekt door de extreme wrijvingshitte op zo’n 80 kilometer hoogte uit elkaar. Je ziet dan een hoofdvuurbal met een heel spoor van losse, gloeiende brokjes en vonken erachteraan.
- Kleur: Afhankelijk van de gebruikte metalen en composietmaterialen (zoals aluminium en titanium brandstoffen- of druktanks) kan de lichtflits groen, wit, geel of oranje oplichten.
